Czym jest stan przedrzucawkowy w ciąży? Przyczyny, objawy, jak mu zapobiegać

Stan przedrzucawkowy jest rzadkim, poważnym schorzeniem, na które trzeba bardzo uważać podczas ciąży, szczególnie jeśli jesteś w grupie ryzyka. Jeśli zastanawiasz się, jak często występuje stan przedrzucawkowy, powinnaś wiedzieć, że dotyka on tylko 2–8% kobiet w ciąży.

Diagnoza może być szokiem, ale zapoznanie się z informacjami na temat stanu przedrzucawkowego pomoże zapanować nad sytuacją.

Czym jest stan przedrzucawkowy?

Stan przedrzucawkowy charakteryzuje się wysokim ciśnieniem krwi i pojawia się najczęściej po 20. tygodniu ciąży w drugim lub trzecim trymestrze. Podobne schorzenie o nazwie rzucawka poporodowa może wystąpić po porodzie.

Wysokie ciśnienie krwi wywołane stanem przedrzucawkowym może pojawić się nagle lub stopniowo wzrastać. Choroba może mieć przebieg łagodny lub ciężki.

• Łagodny stan przedrzucawkowy. Nawet niewielki wzrost ciśnienia krwi może być oznaką stanu przedrzucawkowego. Objawy jednak nie są silne, więc możesz ich nawet nie zauważyć. Łagodny stan przedrzucawkowy też musi być dokładnie monitorowany przez lekarza, a na koniec konieczne może okazać się wywołanie ciąży.

• Ciężki stan przedrzucawkowy. Ciśnienie krwi jest bardzo wysokie i możesz zauważyć poważne objawy stanu przedrzucawkowego (więcej na ten temat poniżej). Ciężki stan przedrzucawkowy wymaga hospitalizacji. Lekarze zastosują leczenie objawowe, ale w rzadkich i bardziej poważnych przypadkach może być konieczne wywołanie porodu.

Podczas wizyt lekarz będzie sprawdzał wyniki pod kątem stanu przedrzucawkowego, a w razie potrzeby zastosuje leczenie. Większość kobiet, u których zdiagnozowano tę chorobę, rodzi zdrowe dzieci.

Rzucawka: Stan przedrzucawkowy można łatwo pomylić z rzucawką, która jest poważniejszą chorobą i ma ostrzejszy przebieg. Objawy obejmują napady drgawek wywołane wysokim ciśnieniem krwi. Zazwyczaj konieczny jest natychmiastowy poród, niezależnie od stopnia zaawansowania ciąży.

Rzucawka poporodowa: Rzucawka poporodowa występuje po porodzie i może pojawić się nawet, jeśli kobieta w czasie ciąży nie miała symptomów stanu przedrzucawkowego. Objawy mogą wystąpić od 48 godzin do 6 tygodni po porodzie i przypominają oznaki stanu przedrzucawkowego jednak leczenie jest różne – stan przedrzucawkowy ustępuje po porodzie, natomiast w przypadku rzucawki poporodowej lekarz zwykle przepisuje leki na obniżenie ciśnienia krwi, aby zapobiec drgawkom.

Co jest przyczyną stanu przedrzucawkowego?

Mimo że przyczyny stanu przedrzucawkowego w ciąży nie zawsze są znane, czynniki ryzyka to:

• pierwsza ciąża

• pierwsza ciąża z nowym partnerem

• czas pomiędzy ciążami krótszy niż 2 lata lub dłuższy niż 10 lat

• stan przedrzucawkowy w poprzedniej ciąży

• stan przedrzucawkowy w rodzinie

• wysokie ciśnienie krwi lub choroba nerek

• wiek powyżej 40 lat

• ciąża mnoga

• cukrzyca, zakrzepica, toczeń lub migrena

• otyłość

• ciąża w wyniku zapłodnienia in vitro.

Jak zapobiegać stanowi przedrzucawkowemu

Uniknięcie stanu przedrzucawkowego nie zawsze jest możliwe, ale jeżeli znajdujesz się w grupie ryzyka, możesz podjąć pewne środki zapobiegawcze.

• Określ czynniki ryzyka i spróbuj je wyeliminować, zanim jeszcze zajdziesz w ciążę – wylecz wysokie ciśnienie krwi, zrzuć zbędne kilogramy, a jeśli cierpisz na cukrzycę, upewnij się, że jest ona odpowiednio kontrolowana, zanim zajdziesz w ciążę. Jeśli występuje u Ciebie jeden z powyższych czynników ryzyka, a jesteś już w ciąży, lekarz zaleci odpowiednie postępowanie.

• Niektórzy specjaliści zalecają przyjmowanie niewielkiej dawki aspiryny przez czas ciąży w przypadku wysokiego ryzyka.

Objawy stanu przedrzucawkowego

Objawy stanu przedrzucawkowego u kobiet w ciąży obejmują:

• uporczywy ból głowy

• plamki przed oczami i zaburzenia widzenia

• ból w nadbrzuszu lub w barku

• nudności i wymioty (w drugiej połowie ciąży)

• nagły przyrost masy ciała

• nagła opuchlizna twarzy i rąk

• trudności z oddychaniem

• rzadsze oddawanie moczu.

Niektóre z tych objawów (takie jak obrzęk, nudności i bóle głowy) są również typowymi objawami ciąży, więc niekiedy trudno jest stwierdzić, co powinno Cię zaniepokoić. Jeżeli zauważysz oznaki stanu przedrzucawkowego, takie jak silne bóle głowy, zaburzenia widzenia, bóle brzucha lub duszności, natychmiast udaj się do lekarza lub na oddział ratunkowy.

W jaki sposób lekarz diagnozuje stan przedrzucawkowy?

Badanie stanu przedrzucawkowego polega zazwyczaj na monitorowaniu ciśnienia krwi podczas wizyt u lekarza. Ciśnienie krwi 140/90 mm Hg lub wyższe w dwóch pomiarach w odstępie co najmniej czterech godzin jest nieprawidłowe. Pamiętaj, aby powiadomić lekarza, jeśli zauważyłaś u siebie objawy stanu przedrzucawkowego, gdyż może to pomóc w diagnozie. Lekarz może zalecić wykonanie poniższych badań w kierunku stanu przedrzucawkowego:

• badanie krwi w celu sprawdzenia czynności wątroby i nerek oraz poziomu płytek krwi

• analiza moczu w celu sprawdzenia ilości białka w moczu

• badanie ultrasonograficzne płodu, aby ocenić rozwój i wagę dziecka oraz sprawdzić ilość płynu owodniowego

• test niestresowy, aby sprawdzić zmiany tętna u poruszającego się dziecka

• profil biofizyczny płodu w celu pomiaru oddechu dziecka, napięcia mięśni i ruchów.

Powikłania związane ze stanem przedrzucawkowym

Powikłania związane ze stanem przedrzucawkowym mogą obejmować:

Krótkoterminowo: zespół HELLP (rzadka, ale zagrażająca życiu choroba wątroby), rzucawka (cięższa postać stanu przedrzucawkowego obejmująca drgawki) oraz przedwczesne odklejenie łożyska (gdy łożysko odkleja się od ściany macicy, powodując silne krwawienie).

Długoterminowo: większe ryzyko chorób układu krążenia, chorób nerek, zawału serca, udaru mózgu, uszkodzenia mózgu i wysokiego ciśnienia krwi w późniejszym okresie życia. Większe prawdopodobieństwo wystąpienia stanu przedrzucawkowego w następnej ciąży.

Stan przedrzucawkowy może mieć również wpływ na dziecko, szczególnie na niską wagę urodzeniową. Wywołanie porodu stanowi jedno z rozwiązań stosowanych w przypadku ciężkiego stanu przedrzucawkowego, a potencjalne zagrożenia zdrowotne zależą od zaawansowania ciąży. Ocenia się, że stan przedrzucawkowy jest przyczyną 15% przedwczesnych porodów w Stanach Zjednoczonych. Stan przedrzucawkowy jest poważnym schorzeniem i nieleczony może być śmiertelny. Pamiętaj jednak, że istnieją możliwości leczenia, które omówi z Tobą lekarz.

Niektóre kobiety zastanawiają się, czy stan przedrzucawkowy może powodować powikłania podczas porodu siłami natury, ale niekiedy ten rodzaj porodu może być bezpieczniejszy niż cesarskie cięcie. Lekarz doradzi najlepsze rozwiązanie w Twojej sytuacji.

Leczenie stanu przedrzucawkowego

Urodzenie dziecka jest jedynym sposobem wyleczenia stanu przedrzucawkowego. Przedwczesny poród może być jednak niebezpieczny dla dziecka. Lekarz rozważy najlepsze możliwości leczenia, w zależności od stopnia nasilenia stanu przedrzucawkowego oraz zaawansowania ciąży.

• Łagodny stan przedrzucawkowy. Możliwe, że będziesz musiała zostać w szpitalu lub stawiać się na wizyty lekarskie i monitorować ruchy dziecka. Wymagane będą częstsze kontrole. Lekarz może zalecić wywołanie porodu w 37. tygodniu ciąży.

• Ciężki stan przedrzucawkowy. Zazwyczaj jest leczony w szpitalu. Jeśli stan przedrzucawkowy nasili się, może być konieczne wywołanie porodu już w 34. tygodniu ciąży. Lekarz przepisze leki pomagające obniżyć ciśnienie krwi i zapobiec napadom drgawek. Może także podać kortykosteroidy, aby poprawić pracę wątroby i płytek krwi, a także wspomóc rozwój płuc dziecka.

Stan przedrzucawkowy jest rzadką, lecz wyleczalną chorobą, którą lekarz może monitorować i leczyć. Pamiętaj, że większość kobiet cierpiących na stan przedrzucawkowy rodzi zdrowe dzieci i że jest on tylko jednym z zagrożeń, o których powinnaś wiedzieć, aby zwrócić uwagę na ewentualne objawy.

Zerknij na nasz kalendarz ciąży, by sprawdzić, co dzieje się z Twoim ciałem i Twoim rosnącym w brzuchu maleństwem podczas każdego tygodnia, miesiąca czy trymestru ciąży.