T-A290

Każde dziecko prędzej czy później doświadcza napadów złości. Wybuchy złości u dziecka są zupełnie normalną częścią dorastania. Na początku ciężko będzie przewidzieć, kiedy pojawi się kolejny atak złości, jednak z czasem będziesz w stanie rozpoznać, kiedy nadchodzi. Czytaj dalej, by dowiedzieć się, na co zwracać uwagę, jak reagować na złość dziecka oraz jak zapobiegać takim wybuchom w przyszłości.

Wybuchy złości u dziecka – wyjaśnienie

Wybuchy złości są normalną częścią rozwoju emocjonalnego każdego maluszka. Są najczęstszą odpowiedzią dzieci na konflikt. Nawet w sytuacjach, w których jako rodzic egzekwujesz zasadę lub robisz coś dla bezpieczeństwa swojego maluszka, może on odebrać to jako atak.

Może dobitnie powiedzieć „nie!” i zacząć krzyczeć, kłaść się na podłogę, kopać i wymachiwać pięściami. Niektóre dzieci wstrzymują nawet oddech. Może Ci się wydawać, że dziecko udaje, ale jest to wynik wewnętrznego konfliktu.

Twoje dziecko staje się coraz bardziej niezależne i może robić więcej rzeczy, jak jedzenie, ubieranie się, może nawet korzystanie z nocnika, bez Twojej pomocy. Kiedy słyszy, że nie może czegoś zrobić, ciężko mu zrozumieć, dlaczego jego cenna niezależność jest nagle ograniczana.

Małe dzieci mają problem z wyrażaniem emocji słowami, dlatego najłatwiejsze ujście dla frustracji czy rozczarowania to właśnie napad złości. Wybuchy te bardzo rzadko bywają niebezpieczne, często są jednak nieprzyjemne dla Ciebie, szczególnie, kiedy dzieją się w miejscach publicznych.

Pamiętaj, że zachowanie Twojego dziecka w trakcie napadu złości nie jest odzwierciedleniem Twoich zdolności rodzicielskich. Postaraj się za nie nie obwiniać.

Podsumowanie

Wybuchy złości u dziecka są elementem jego rozwoju emocjonalnego. Odpowiadanie „nie” na wszystkie Twoje prośby będzie standardem na tym etapie rozwoju. Twoje dziecko nie posiada jeszcze narzędzi niezbędnych do tego, by radzić sobie z konfliktem jak dorosły i może zareagować płaczem, krzykiem lub kopaniem.

W jakim wieku rozpoczynają się napady złości?

Prawie każde dziecko ma czasami napady złości. Najczęściej występują one w drugim i trzecim roku życia. Dzieci w tym okresie czasami nazywa się „strasznymi” dwulatkami. Nie oznacza to jednak, że Twoje dziecko będzie mieć napady złości jedynie jako dwulatek – mogą one rozpocząć się wcześniej i zakończyć później. Każde dziecko ma wyjątkowy temperament i rozwija się w swoim własnym tempie.

Różne typy napadów złości

Osobowość Twojego dziecka będzie wpływać na intensywność wybuchów złości.

Jeśli Twoje dziecko jest niefrasobliwe i łatwo się przystosowuje, możliwe, że zdąży tylko powiedzieć „nie”, nim coś innego odwróci jego uwagę.

Jeśli Twoje dziecko było aktywne i wytrwałe jako niemowlak, może przełożyć się to na jego ataki złości, skutkując kopaniem na podłodze i krzykiem.

Przewidywanie napadu złości

Znasz swoje dziecko najlepiej na świecie i dzięki temu będziesz w stanie zauważyć, kiedy zbliża się wybuch. Oto kilka scenariuszy zwiastujących zbliżający lub zaostrzający się napad złości:¨

  • Twoje dziecko rozmyśla lub jest bardziej drażliwe niż zawsze

  • Może być zmęczone, samotne albo nawet głodne

  • Po próbie zrobienia czegoś, czego nie powinno lub nie może zrobić, jak na przykład zabawa zabawką przeznaczoną dla starszych dzieci, zaczyna kwilić, marudzić lub domagać się uwagi

  • Zaczyna płakać i nic nie jest w stanie ani mu pomóc, ani go rozproszyć

  • Płacz przechodzi w wymachiwanie rączkami i kopanie, a Twój maluch może wylądować na podłodze. Może też wstrzymywać oddech.

Wskazówka

Obserwuj stan emocjonalny swojego malucha. Jeśli jest bardziej kapryśny niż zazwyczaj, może to zwiastować nadejście ataku złości. Inne sygnały, na które warto zwrócić uwagę, to:

  • drażliwość

  • senność lub zmęczenie

  • głód

  • kwilenie lub marudzenie

  • płacz

Wybuchy złości u dziecka: kiedy i dlaczego występują?

Możesz zauważyć, że Twoje dziecko wpada w histerię tylko wtedy, kiedy Ty lub inny członek rodziny jesteście w pobliżu. Niezbyt często wpada we wściekłość przy osobie, której zbyt dobrze nie zna. Brzmi to dość ironicznie, ale Twoje dziecko ufa Tobie na tyle, aby wpaść w histerię w Twojej obecności.

Wybuchy złości występują, kiedy dziecko sprawdza, gdzie są Twoje granice i na ile może je przekroczyć. Kiedy Ty się nie uginasz, dziecko wpada w histerię.

Kiedy wybuch złości ustąpi, dziecko jest zmęczone i dosyć szybko zasypia. Po odpoczynku może się zdawać, jakby cały wybuch histerii nigdy się nie wydarzył — maluszek jest spokojny i przyjazny. Nie oznacza to jednak, że znów się nie zdenerwuje i nie wybuchnie, szczególnie jeśli w domu jest dużo stresu.

Wybuchy złości zdarzają się częściej, gdy dziecko jest:

  • niespokojne

  • chore

  • zmęczone

  • temperamentne

  • zestresowane sytuacją w domu.

Podsumowanie

Wybuchy złości u dziecka występują, kiedy w pobliżu znajduje się rodzic lub inny członek rodziny. Napad histerii może skutkować zmęczeniem prowadzącym do drzemki. Gdy dziecko się obudzi, będzie się wydawać, że wybuch złości nigdy się nie wydarzył.

Jak reagować na złość dziecka?

Bez względu na miejsce i czas trwania, wybuchy złości u dziecka to nie lada wyzwanie dla rodzica. Ogromna dawka cierpliwości i dystansu, połączone z poniższymi strategiami, mogą okazać się bardzo pomocne dla Ciebie i dla Twojego maluszka.

Wybuchy złości w domu

Jednym ze sposobów na radzenie sobie z wybuchami złości jest traktowanie ich, jak przedstawienie. W tym „przedstawieniu” maluch robi pokaz w Twojej obecności. Jak zatrzymać przedstawienie? Widownia, czyli Ty, musi opuścić salę.

Oto, co musisz zrobić: w trakcie ataku złości: wyjdź z pokoju (jeśli w ten sposób nie narażasz dziecka na niebezpieczeństwo). Jeśli dziecko wyjdzie za Tobą, możesz zaprowadzić je do pokoju z zabawkami lub zarządzić przerwę. Jeśli Twoje dziecko zacznie uderzać, kopać lub gryźć, bezzwłocznie zarządź przerwę.

Wybuchy złości w miejscu publicznym

Napad histerii jest wystarczająco ciężkim przeżyciem, kiedy dzieje się w domowym zaciszu. Co zrobić, kiedy zdarzy się to w miejscu publicznym? Nie możesz przecież odejść od malucha i zostawić go w alejce supermarketu czy na placu zabaw.

Najlepszym rozwiązaniem będzie spokojne oddalenie się wraz z dzieckiem do łazienki, samochodu czy innego odosobnionego miejsca. Możesz też dziecko mocno uścisnąć – to może zakończyć histerię. Mów do niego cichym, spokojnym głosem.

Kiedy wybuch złości minie

Po wybuchu złości po prostu idź dalej. Jeśli napad histerii wywołany był przez Twoją prośbę, powtórz ją spokojnie, ale stanowczo. Z czasem dziecko zda sobie sprawę z tego, że takie zachowanie nic nie da.

Jeśli Twoje dziecko ma tendencję do wstrzymywania oddechu i omdleń pod koniec napadu złości, pamiętaj, aby chronić je, dopóki się nie (zmiana szyku) obudzi około 30 do 60 sekund później. Postaraj się nie reagować przesadnie, ponieważ może to tylko umacniać nawyki wstrzymywania powietrza i mdlenia. Zachowuj się, jakby nic takiego się nie wydarzyło.

Wskazówka

Traktuj wybuchy złości jak „występy”. Pomoże Ci to zachować spokój i odpowiednio reagować. Odejście z miejsca zdarzenia, czyli pozbycie się widowni, może mieć pozytywny wpływ na złość u dziecka. Jeśli wybuch złości zdarzy się w miejscu publicznym, odejdź z dzieckiem do odosobnionego miejsca, by dokończyło napad histerii w zaciszu.

12 sposobów na radzenie sobie z napadami złości i/lub ich unikanie

Znasz swoje dziecko lepiej niż ktokolwiek, dlatego wiesz, co może spowodować wybuch złości, a co za tym idzie, przewidujesz problemy jeszcze zanim się wydarzą. Zaplanowanie strategii z wyprzedzeniem może pomóc zminimalizować napady złości, a czasem nawet im zapobiec.

Niestety nie istnieje niezawodna metoda na uniknięcie wybuchu złości u dziecka. Możesz jednak podejmować działania, dzięki którym zmniejszysz częstotliwość, czas trwania i intensywność epizodów.

Poniżej znajdziesz wskazówki dotyczące postępowania podczas wybuchu złości. Zobacz, co sprawdzi się u Ciebie i Twojego dziecka. Gdy już coś wymyślisz, podziel się swoją strategią z innymi opiekunami, takimi jak opiekunki do dzieci lub dziadkowie. Wypróbuj jedną, kilka lub wszystkie z naszych metod radzenia sobie z napadami złości u Twojego malucha:

  1. Przewiduj wydarzenia wywołujące wybuchy złości u dziecka. Dzieci często postępują według schematów. Twoje może na przykład dostawać ataku histerii zawsze, kiedy robicie zakupy. Miej na uwadze wydarzenia, które mogą wywołać wybuch i planuj wokół nich. Na przykład, zostawiaj dziecko z opiekunką, kiedy musisz wyjść na zakupy.

  2. Obserwuj humor i poziom energii dziecka. Maluszek, który jest zbyt zmęczony, niespokojny czy sfrustrowany, bardzo łatwo wpada w histerię. Jeśli Twoje dziecko wciąż śpi w ciągu dnia, postaraj się trzymać stałych godzin drzemki. Jeśli nie sypia już w ciągu dnia, wyznacz porę wspólnego spędzania czasu w spokoju. Możecie wtedy leżeć, czytać książkę, ale nie bawić się i nie rozmawiać. Krótki odpoczynek może uchronić dziecko przed nadmiernym wyczerpaniem, które może prowadzić do napadu złości.

  3. Podejdź do dyscypliny z umiarem. Bycie zbyt surowym bądź zbyt wyluzowanym w stosunku do dziecka może prowadzić do częstszych i cięższych wybuchów złości. Na tym etapie rozwoju dziecka lepiej jest mieć mniej zasad i ograniczeń, ale być stanowczym i konsekwentnym w ich egzekwowaniu.

  4. Mówiąc, używaj zachęcającego,uspokajającego tonu. Kiedy prosisz o coś maluszka, na przykład by odłożył zabawki, mów w przyjazny sposób i postaraj się, by brzmiało to jak prośba, a nie rozkaz. Jeśli chcesz nauczyć swoje dziecko dobrych manier, jak mówienie „proszę” i „dziękuję”, bądź wzorem takiego zachowania podczas mówienia.

  5. Unikaj przesadnego reagowania. Może nastąpić czas, kiedy Twoje dziecko będzie mówiło „nie” bez przerwy. Kiedy to się stanie, spokojnie powtórz swoją prośbę i nie kłóć się, ani nie karz dziecka za odpowiadanie „nie”.

  6. Nie walcz. Jeśli nie warto kłócić się o coś z dzieckiem, staraj się go nie prowokować. Na przykład bezpieczeństwo jest priorytetem, więc zapinanie pasów i fotelik samochodowy to nie tematy do negocjacji, ale kiedy dziecko chce założyć ulubioną piżamkę do sklepu – nie ma problemu. Jeśli dziecko zostało poproszone o posprzątanie zabawek, ale się ociąga, zaproponuj mu pomoc. To może załagodzić konflikt.

  7. Unikaj łapówek i umów. Oferowanie nagrody za pójście do łóżka o konkretnej porze czy umawianie się, że jeśli zachowa się dobrze na zakupach, to dostanie loda, nauczy dziecko jedynie łamania reguł, nie ich przestrzegania.

  8. Ogranicz ilość możliwości wyboru. Dobrze jest dawać dziecku wybór, ponieważ daje mu to poczucie kontroli. Ogranicz jednak wybór do dwóch opcji, na które Ty się zgadzasz, jak na przykład którą książkę czytać wieczorem, czy jaką koszulkę założyć (czerwoną czy niebieską). Ta odrobina niezależności może mieć pozytywny wpływ na przyszłe interakcje.

  9. Spróbuj odwrócić uwagę dziecka. Delikatnie ograniczając ruchy dziecka uściskiem, czy mówiąc coś, jak „spójrz na tego pieska” możesz zatrzymać wybuch złości.

  10. Spróbuj użyć trochę zabawy i humoru. Czasami za sprawą humoru uda się obrócić kłótnię w żart, zanim przerodzi się ona w wybuch złości. Zrób śmieszną minę, gdy prosisz dziecko o pozbieranie zabawek. Urządź wyścigi do łazienki, gdy dziecko nie chce umyć zębów. Może to zadziałać w wielu przypadkach, ale nie jest najlepszym wyborem, gdy Twoje dziecko jest zmęczone lub rozdrażnione.

  11. Zarządź przerwę. Kiedy żadna z powyższych opcji nie działa, spróbuj dać dziecku trochę czasu w samotności, aby się uspokoiło i pozbierało. Ten sposób oczywiście najlepiej działa w domu. Możesz zacząć urządzać takie przerwy już od 18. do 24. miesiąca życia, ale najlepiej sprawdzają się one w przypadku dzieci w wieku 3 i 4 lat. Są one wystarczająco duże, aby zrozumieć, dlaczego otrzymały przerwę. Posadź dziecko w cichym miejscu Krótko wyjaśnij, dlaczego takie zachowanie jest nie do przyjęcia, ale zaznacz, że oczywiście nadal je kochasz Kiedy dziecko się uspokoi, ogłoś koniec przerwy Krótko powtórz, co było nie tak w zachowaniu dziecka i wyjaśnij, czego oczekujesz następnym razem.

  12. Nagradzaj dobre zachowanie pochwałami. Zwracaj uwagę na dobre zachowanie dziecka i nagradzaj je pochwałami, uściskami, pocałunkami i wspólnym spędzaniem czasu. Może to być nawet wspólne czytanie książki. Samo przebywanie z dzieckiem to pozytywny sygnał.

Podsumowanie

Nie istnieje pewny sposób na zatrzymanie wybuchów złości, jednak istnieją sposoby na radzenie sobie z nimi i być może zapobieganie im w przyszłości. Oto 12 wskazówek na radzenie sobie z atakiem złości u dziecka:¨

  1. Postaraj się przewidzieć wybuch złości

  2. Obserwuj humor swojego dziecka

  3. Podejdź do dyscypliny z umiarem

  4. Mówiąc, używaj zachęcającego, uspokajającego tonu

  5. Unikaj przesadnego reagowania

  6. Nie walcz

  7. Unikaj przekupywania dziecka

  8. Ogranicz możliwości wyboru

  9. Spróbuj odwrócić uwagę dziecka

  10. Spróbuj użyć trochę zabawy i humoru

  11. Zarządź przerwę

  12. Chwal dobre zachowanie